Patent kısaca, yaptığı buluşa ilişkin olarak buluş sahibine Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen belgeyi ifade eder. Faydalı model (pitty patent) ise patente nazaran daha az koşulları bulunan icatlara verilen belgeyi ifade eder. Buluşa patent veya faydalı model belgesinin verilebilmesi için aranan en önemli kriter ise diğer sınai haklarda olduğu gibi yeniliktir.
Sanayileşmede esas olan çağın ötesine geçmektir. Çağın ötesine geçmenin altın anahtarı da icat etmek, fikir üretmektir. Günümüzde uluslararası çapta büyüyen her şirket AR-GE faaliyetlerine önemli yatırımlar yapmaktadır. Zira fikir üretimi devamlılık arz etmelidir. Her ne kadar patent korumasına 20 yıl faydalı model korumasına ise 10 yıl süre ile hak kazanılsa da teknolojik ilerleme hızının süratle değiştiği günümüzde AR-GE faaliyetleri devamlılık açısından büyük önem arz etmektedir.
AR-GE faaliyetleri kapsamında uluslararası patent veri tabanlarının kullanımı oldukça önem arz etmektedir. Patent veri tabanlarının doğru kullanımı yapılan AR-GE yatırımlarının verimini arttırır ve yüksek maliyetli olan patent tescil sürecine emniyetli biçimde hazırlanmanızı sağlar. Bir başka ifade ile patent veri tabanlarının doğru kullanımı tekerleği yeniden icat etmenizi önler. Bu anlamda danışmanlık hizmeti almak AR-GE yatırımlarına ayırdığınız kaynağın doğru yönetilmesini sağlayacaktır. AR-GE faaliyetleri kapsamında istihdam edilen işçilerin sözleşmeleri de özel olarak ele alınmalıdır.
Patent ve faydalı model hakkına sahip olmak için buluş Türk Marka ve Patent Kurumu tarafından tescil edilmiş olmalıdır. Bu süreçlerde iş birliği içerisinde uyumlu bir şekilde profesyonel destek alınmalıdır. Tescil süreci başarılı şekilde tamamlandığında başvuru sahibine söz konusu buluşla ilgili olarak belirli bir süreliğine tekel hakkı tanınır. Bu süre patentte 20 yıl, faydalı modelde ise 10 yıldır. Bu süre boyunca yıllık ödeme dönemleri takip edilmeli ve yıllık ödemeler düzenli bir şekilde yapılmalıdır. Aksi durumda patent veya faydalı model hakkı Kurum tarafından hükümsüz kılınabilir.
Tescil belgesi ile korunan patent veya faydalı model hakkına tecavüz halinde;
- Tecavüzün tespiti
- Tecavüzün men’i
- Tecavüzün ref’i
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- İtibar tazminatı
talepleri ile hukuki yola başvurulmalıdır.